Buffett hisse geri alımlarından ve yatırımcıların fiyat hareketlerine verdiği irrasyonel tepkiden bahsettikten sonra faaliyet alanlarına göre Berkshire’ın bünyesindeki şirketlerden bahsediyor.
Buffett Berkshire’ın temel işkolu olan sigortadan bahsederken ilk satın aldığı dönemlerde elindeki türev varlıklardan dolayı ciddi miktarda başının ağrıdığı General Re’den de bahsediyor. Bu bölümde Buffett sağlam bir sigorta faaliyetinin dört temel ilkeye dayanması gerektiğini söylüyor.
i) Bir poliçede zarara yol açabilecek bütün risklerin anlaşılmış olması
ii) Zarara yol açan ve açma olasılıgı olan bütün risklerin temkinli (conservatively) bir şekilde ölçülmüş olması
iii) Hem faaliyet giderlerini hem de ileriye dönük muhtemel zararları karşılayacak, ortalamada da kâr getirecek bir prim miktarının belirlenmesi
iv) Eğer uygun bir prim elde edilemiyorsa masadan kalkılması yani satış yapılmaması
Buffett çoğu sigortacının ilk üç testi geçtiğini fakat son ilkede sınıfta kaldığını belirtiyor. Çoğunun, rakiplerinin hevesle poliçe yazarken kolayca arkalarını dönüp gidemediklerini ve ‘eğer ötekisi yapıyorsa biz de yapmalıyız’ mantığıyla hareket ettiğini söylüyor. Diğer bir deyişle sürü davranışından* bahsediyor.
Bir çok başarılı ve deneyimli fon yöneticisi başarılı bir yatırımcıda aranacak özellikleri sıraladığında listenin başına çoğu zaman teknik bilgiyi değil kişisel özellikleri ve karakteri koyduğunu görüyoruz. Aranan kişisel özelliklerin başında da bağımsız bir kafa yapısının ve sürü zihniyetine kapılmayacak bir disiplin ve karaktere sahip olmanın geldiğini görüyoruz. Benjamin Graham’ın yazdığı ‘The Intelligent Investor’dan son günlerde çıkan Howard Marks’ın ‘The Most Important Thing’e kadar önemli yatırımcıların yazdığı kitaplarda veya konuşmalarında bağımsız düşünebilme kabiliyetinin önemi vurgulanıyor. Sürüye kapılmak ve aklımızı kullanmamak çoğu zaman rahat olsa da sonucları acı olabiliyor. Alınan tüyolar, değerlemeye bakılmadan favori ilan edilen sektörler (Nasdaq krizi), kıyaslamalı ve kısa dönemli performans değerlendirmelerinin yol açtığı fiyat şişmeleri (kısa vadeli baktığınızda diğer fon yöneticisi ne yapmış cok önemli hale geliyor) vb.
Sürü psikolojisini tetikleyen bir hususu da burada vurgulamakta fayda var. Maalesef yatırımcıların bilhassa hisse senedi piyasası için getiri bekledikleri vade oldukça kısalmış durumda. Bu durum parayı yöneten kurumların ve yöneticilerin yatırım ve performans kriterlerini etkiliyor. Fon yöneticilerinin şirketin içsel değerinden ziyade kısa vadede hissenin yaptığı fiyat hareketlerine ve diğerlerinin ne yaptığına odaklanmasına yol açıyor. Maalesef hem bireysel yatırımcılar hem de fon yöneticileri kendilerinden imkansıza yakını başarmayı bekliyorlar.
Yukarıdaki bahsedilenlerin ışığında bir hususa daha vurgu yapmak istiyorum. Buffett, Wall Street’teki maaş ve primlerin aşırı olduğunu sık sık dile getiriyor. Fakat geçenlerde çıkan bir haberde kendisinin de aynı oranlarda yöneticilerine ödeme yaptıgı haberi veriliyordu (link). Buffett kendi başına düşünebilen ve karar alabilen, sürüden ayrı hareket edebilen yöneticilere sahip olabilmek ve Berkshire bünyesinde tutabilmek için gerekli bedeli ödemeye razı gözüküyor. Tabii Buffett’ın da bu yöneticilere sahip olduğu bakış açısı ile bu özelliklerini kullanabilecekleri gerekli ortamı hazırladığı şerhini de düşmek gerekiyor.
* Sürü psikolojisinin finans dünyasında yarattığı balonlar hakkında yazılmış guzel ve kısa bir kitap: A Short History of Financial Euphoria - John K. Galbraith
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder